مذهبی

چه گناهاني باعث فشار قبر مي‌شوند؟ و براي‎ ‎دوري از آن چه بايد كرد؟

‎

مؤمن بايد بيم و اميدش به خدا در‎ ‎يك سطح باشد اگر ترسش از عذاب‌هاي الهي بيش از ‏حد باشد از رحمت خداوند مأيوس مي‌شود‎ ‎و به اصطلاح عوام مي‌گويد آب كه از سر ‏گذشت چه يك وجب و چه صد وجب. و از طرفي اگر‎ ‎اميدش به فضل و رحمت الهي بيش ‏از اندازه باشد، امن از مكر الهي پيدا مي‌كند و از‎ ‎جانب ديگر سقوط مي‌كند و انگيزه‌اي ‏براي انجام اعمال نيك و پسنديده پيدا نمي‌كند در‎ ‎حالي‌كه خداوند كريم‌تر از آن است كه ‏بنده‌ي ضعيف و ذليل را عذاب كند. در نتيجه به هر‎ ‎عمل ناشايستي تن داده و باز دم از ‏فضل و كرم و لطف و رحمت خدا مي‌زند در همين راستا‎ ‎حضرت پيامبر عظيم‌الشأن اسلام ‏‏(ص) فرمود: «اگر اندازه‌ي رحمت خدا را مي‌دانستيد هر‎ ‎آيينه بر آن تكيه مي‌كرديد و جز ‏اعمال اندكي انجام نمي‌داديد و اگر ميزان غضب و خشم‎ ‎خدا را مي‌دانستيد گمان ‏مي‌كرديد كه ديگر نجات نخواهيد يافت‎.‎‏»(1)‏‎ ‎ولي بنابر فرمايش امام صادق (ع): «هيچ ‏بنده‌ي‎ ‎مومني نيست مگر آن كه در قلبش دو نور وجود دارد نور خوف (از عذاب الهي) و نور ‏اميد‎ ‎‏(به رحمت پروردگار) كه اگر هريك را با ديگر‌ي بسنجد از آن زيادتر نخواهد بود» (2) ‏يعني هر دو به يك ميزان خواهند بود پس‎ ‎شما دوست عزيز هم به همان ميزان كه از ‏عذاب الهي بيمناك هستيد به فضل و رحمت‎ ‎پروردگار هم اميدوار باشيد تا انگيزة خود را ‏براي انجام اعمال خوب و پسنديده از دست‎ ‎ندهيد و به گناه كبيرة يأس از رحمت پروردگار ‏گرفتار نشويد‎. ‎

انسانتا به امروزَش‎ ‎عوالم مختلفي را پشت سر نهاده و عالمهاي ديگري را در پيش‌رو دارد، ‏انسان با مرگ از‎ ‎عالم دنيا به جهان آخرت منتقل مي‌شود كه آخرت هم ابتدايش "عالم ‏برزخ" و انتهايش‏‎ ‎كه بعد از برپايي قيامت كبري است بهشت يا دوزخ مي‌باشد. ‏

يكي از ويژگي‌هاي عالم برزخ‎ ‎"فشار قبر" مي‌باشد. فشار قبر نسبت به افراد متفاوت است ‏بعضي از افراد فشار قبر‎ ‎ندارند و آنها كه دارند فشارشان از نظر شدت و ضعف يكسان ‏نيست و بستگي به اعمال‎ ‎آنها دارد‎.

عواملي كه موجب فشار قبر مي‌شود

‏1ـ بداخلاقي. ‏

‏2ـ سخن‌چيني‌،‎ ‎

3- مراعات نكردن طهارت و نجاست و پرهيز نكردن از بول‎.‎‏^(3)‏

4- ياري نكردن مظلوم. در كتاب ثواب الاعمال آمده است كه يكي‎ ‎از علماي بني‌اسرائيل از ‏دنيا رفت و فشار قبر بر او وارد شد چرا كه او يك بار نماز‎ ‎را (عمداً) بي‌وضو خوانده بود و از ‏كنار مظلومي گذشته بود و او را ياري نكرده‎ ‎بود⁽⁴⁾.‏

5- ضايع نمودن نعمت‌هاي الهي‎: ‎حضرت پيامبر اكرم (ص) فرمودند: «فشار قبر براي مؤمن ‏كفاره تباه نمودن نعمت‌ها از‎ ‎ناحيه‌ي اوست». ^(5)‏

‎

عواملي كه باعث‎ ‎كاهش يا رفع فشار قبر مي‌شود^(6)‏‎

‏1ـ نماز شب و كامل نمودن ركوع: امام رضا (ع )فرمود: «كسي كه نماز شب بخواند و‏‎ ‎در ‏قنوت نماز «وتر» هفتادبار استغفار كند از عذاب قبر پناه داده مي‌شود.» و امام‎ ‎باقرعليه ‏السلام فرمود: «هر كس ركوع نمازش را كامل انجام دهد وحشت قبر به او ‏نمي‌رسد».^(7)‏‎

‏2ـ صدقه و نماز مخصوص. ^(8)‏‎

‏3ـ نماز وحشت، اين نماز بسياري از مردگان‎ ‎را از عذاب قبر و فشار قبر نجات داده است ‏كه حكايات عجيبي در داستان‌هاي شگفت شهيد‎ ‎دستغيب در اين باره موجود است كه ‏مي‌توان به آن مراجعه نمود‎.‎‏ ^(9)‏‎

‏4ـ حج نمودن، دو روايت است كه هر كس چهار‎ ‎مرتبه حج به جا آورد عذاب قبر از او ‏برداشته مي‌شود. ^(10)‏‎

‏5ـ خواندن بعضي از سوره‌هاي قرآن: علي(ع) مي‌فرمايد‎: ‎‏«هر كس در هر جمعه سورة ‏نسأ را تلاوت كند از فشار قبر امان مي‌يابد». ⁽¹¹⁾ سوره‌هاي زخرف، ياسين، تكاثر و ‏تبارك، نيز‎ ‎در اين مورد سفارش شده‌اند‎.

‏6‏‎- ‎اين كه مرگ انسان در روز جمعه باشد‎.

7- ‎ريختن آب روي قبر‏‎. ‎

و... .

________________________________________

‏1- ميزان الحكمه 10 جلدي، ج 3، ص‎ 178.

‏2- بحارالانوار، ج 78، ص‎ 259.

‏3- همان، ج 75، ص 265‏‎.

‏4- ثواب الاعمال، ص 111‏‎.

‏5-‏‎ ‎بحارالانوار، ج 6، ص 221‏‎.

‏6-‏‎ ‎با استفاده از كتاب «عالم‎ ‎برزخ در چند قدمي ما» محمد محمدي اشتهاردي، انتشارات ‏نبوي‎.

‏7-‏‎ ‎همان، ج 85، ص 107‏‎.

‏8-‏‎ ‎بحارالانوار، ج 91، ص 219‏‎.

‏9-‏‎ ‎حاشية مفاتيح الجنان، شيخ عباس قمي‎.

‏10- من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص‎ ‎‏217، روايت 2209، باب 2‏‎.

‏11- وسايل الشيعه، ج 7، باب 54، ص 409، روايت 9714‏‎.‎